Diervriendelijke hamburgers zonder e-nummers

Regelmatig krijg ik de vraag van vrienden, wat nou eigenlijk precies biologisch is? Vaak wordt het gezien als een mode-woord, voor 'gezond eten', wat dat ook moge zijn. Voor mij zijn er eigenlijk 4 zogenaamde categorieën  waar je als (bewuste) consument voor kunt 'kiezen' en die nog wel eens door elkaar worden gehaald:

  1. Zonder E-nummers
  2. Biologisch
  3. Eerlijke handel / 'Fairtrade'
  4. Dierenwelzijn

WAAR KIES JIJ VOOR?

1. ZONDER E-NUMMERS

E-nummers kun je onderverdelen in de natuurlijke en synthetische varianten. Er is veel commotie, discussie, kennis en onwetendheid over het wel of niet schadelijk zijn van bepaalde e-nummers en de trucjes van de industrie om de consument te misleiden. Maar daar gaat het nu even niet over, misschien ga ik daar nog wel eens een aparte post aan wijden.  

Wil je kiezen voor een product zonder e-nummers, zul je de etiketten moeten leren lezen. De aanwezigheid van e-nummers (schadelijk danwel niet) staat absoluut los van of een product wel of niet biologisch of fairtrade is.

2. BIOLOGISCH

Voor de groente en fruit teel betekent dit:

  • geen kunstmest, maar natuurlijke mest om de bodem vruchtbaar te maken
  • geen chemische middelen, maar de natuurlijke vijand zoals lieveheersbeestjes om luizen in toom te houden

Voor de veeteelt betekent dit:

  • geen preventief gebruik van antibiotica
  • geen preventief gebruik van hormonen
  • meer ruimte per dier
  • beschikking over buitenruimte
  • een langer leven voor het dier
  • dieren vertonen natuurlijk gedrag (varkens wroeten, kippen nemen zandbad)
  • behoud van snavel, krulstaart etc.

Biologische producten kun je herkennen aan het EKO keurmerk. Deze worden door de onafhankelijke organisatie Skal gecontroleerd.

3. EERLIJKE HANDEL / 'FAIRTRADE'

Dit betekent dat voor de exportproducten uit ontwikkelingslanden een prijs wordt betaald die in verhouding staat tot de werkelijke productiekosten, en niet een prijs die wordt bepaald door de verhoudingen op de internationale markt. Hierdoor krijgen boeren dus een eerlijkere prijs voor hun producten. Dit doe je dus primair voor het welzijn van de boer. Twee bekende en degelijke keurmerken zijn FairTrade Max Havelaar en UTZ Certified. 

Dit betekent niet dat het product ook biologisch is. Sterker nog, in veel lagelonenlanden wordt om de oogst veilig te stellen veelvuldig gebruik gemaakt van bestrijdingsmiddelen (zie ook mijn blog 'Organic vs. chemical farming: op zoek naar antwoord'). Maar het is wel degelijk mogelijk dat de producten óók biologisch zijn. In dat geval vindt je het EKO keurmerk.

4. DIERENWELZIJN 

Hierbij gaat het primair om de leefomstandigheden van de dieren. De meeste mensen kennen wel de acties van stichting Wakker Dier en de BeterLeven sterren van De Dierenbescherming. Hoe meer sterren, hoe beter de leefomstandigheden van de dieren. Kijk hier wat alle sterren inhouden. Nu is 3 sterren vlees niet per definitie biologisch. Biologisch (EKO) stelt namelijk meer eisen dan de 3 sterren doen. Daarentegen verdient biologisch vlees wel altijd een 3 sterren label. Snappie?

LEER KEURMERKEN LEZEN

Je merkt dat als je bewust wilt kiezen het belangrijk is een beetje te weten waar je op moet letten. Trap niet in de val, dat je bij ieder "keurmerk" de associatie legt met een van bovenstaande categorieën. 

Zo is het ‘Ik kies bewust’ label een 'keurmerk' dat gekocht kan worden door producenten die hier geld voor hebben, waarbij de 'onafhankelijke' wetenschappers afkomstig zijn van gesponsorde universiteiten. Zo verdienen aspartaam bevattende light producten een groen labeltje. Wat mij betreft links laten liggen dus. 

En neem Puur en eerlijk van Albert Heijn. Naast dat het een prima initiatief is, is het geen keurmerk op zichzelf maar een eigen label waar zowel biologisch, fairtrade als beterleven producten onder kunnen vallen. Zeker niet in alle gevallen (ook) biologisch. Kijk dus goed om wel inhoudelijk keurmerk het gaat.

Op de site www.keurmerken.net vindt je meer dan 100 'nepkeurmerken' die suggereren iets goeds te doen voor mens, dier of milieu maar volgens de maker geen onafhankelijke controle hebben en nep zijn. Leuk om eens te bekijken!

Zie hiernaast alleen al een lijstje nepkeurmerken die de suggestie wekken dat het biologische producten zijn.

 

 

 

 

MAAR WAT IS DAN GEZOND?

Een begrijpelijke en belangrijke vraag. Er bestaat alleen helaas geen eenduidig antwoord op. Gezondheid is complex en wordt door velen factoren beïnvloed. Je kunt dus geen eenvoudige vergelijking trekken. Bijvoorbeeld.. 

  • een biologische tomaat is wel gezonder dan een niet-biologische tomaat, maar biologische gebrande noten zijn niet gezonder dan niet-biologische ongebrande noten
  • een biologische en drie sterren hamburger die vol zit met e-nummers is wel diervriendelijker maar niet persé gezonder dan een gewone hamburger zonder e-nummers
Rob van DrunenComment